Microbiologie: een vaste pijler onder voedselveiligheid

26 januari 2026 Redactie EVMI HAS green academy
BEDRIJFSINFORMATIE | 2025 laat opnieuw een duidelijke trend zien: het aantal voedsel-recalls blijft hoog en microbiologische risico’s spelen daarin een prominente rol. Wereldwijd  is er een toename van recalls, gedreven door microbiologische oorzaken maar ook door fouten in etikettering en procesbeheersing. 

Voor velen een wake-up call: kennis over microbiële risico’s is geen luxe meer, het is essentieel voor veilige productie, houdbaarheid en klantvertrouwen. HAS green academy speelt daarop in met twee praktijkgerichte cursussen waarmee medewerkers wendbaarder, competent en weerbaarder worden tegen microbiologische incidenten.

Microbiologie is onmisbaar 

Een recente wereldwijde trend laat zien dat met name microbiologische oorzaken, zoals Salmonella en Listeria, een substantieel aandeel hebben in recalls en dat deze in sommige productgroepen zelfs toenemen. Dit betekent dat het risico op productterugroepingen ook lokaal steeds actueel blijft.

Factoren zoals temperatuur, pH, wateractiviteit en zuurstofbeschikbaarheid beïnvloeden de groei en overleving van micro-organismen sterk. Ook veranderingen in receptuur, verpakking of procescondities kunnen onbedoeld microbiologische risico’s introduceren.

Direct toepasbaar 

De cursus Basis Microbiologie van Voedingsmiddelen is ontwikkeld voor professionals die betrokken zijn bij productkwaliteit, veiligheid en houdbaarheid. Denk aan QA/QC-medewerkers, kwaliteitsmanagers, operators en productontwikkelaars. Het doel is helder: deelnemers leren microbiologische principes begrijpen en vertalen naar hun eigen productieproces.

Tijdens de cursus komt onder aan bod hoe micro-organismen bederf veroorzaken en waarin dit verschilt van voedselveiligheidsrisico’s en wat de invloed van temperatuur, pH en wateractiviteit is op microbiële groei. Ook het interpreteren van microbiologische analyseresultaten in relatie tot HACCP en de relevante wet- en regelgeving, waaronder Europese microbiologische criteria staan op het programma.

Door de combinatie van theorie en praktische laboratoriumoefeningen ontstaat inzicht dat verder gaat dan alleen kennis: deelnemers leren herkennen waar risico’s ontstaan en hoe deze beheerst kunnen worden.

Ervaren professionals met ervaring

De cursus Verdieping Microbiologie van Voedingsmiddelen biedt een volgende stap. Deze cursus richt zich op complexere vraagstukken rondom pathogenen, omgevingsmonitoring en microbiologische interpretatie binnen industriële omgevingen.

De focus ligt onder andere op het effect van verpakkingsvormen, zoals MAP, op microbiologische stabiliteit en risico’s en beheersing van pathogenen zoals Listeria, Salmonella, Campylobacter en E. coli. Het opzetten en evalueren van omgevingsmonitoringsprogramma’s en de praktische toepassing van wetgeving en bemonsteringsstrategieën komen uitgebreid aan bod.

De verdieping

Ten opzichte van de basiscursus gaat deze cursus dieper in op de milieufactoren (o.a. pH, gassamenstelling), waarmee de houdbaarheid en veiligheid van een product beïnvloed kan worden. Ook de hitteresistentie van micro-organismen komt kort aan bod zodat een inzicht wordt verkregen wat de invloed is van de toegepaste hittebehandeling op de overleving van micro-organismen.

Daarnaast wordt de basis gelegd van de voedselveiligheid, wat is het verschil tussen infectieuze en toxicogene micro-organismen en hoe kun je de gevaren met betrekking tot deze groepen het beste beheersen. Van de meest voorkomende pathogenen worden bron en besmettingsroute besproken, welke gevaren er voor de voedselveiligheid zijn en hoe deze gevaren beheerst kunnen worden.

Na afronding zijn deelnemers beter in staat om microbiologische data te vertalen naar concrete verbetermaatregelen en kunnen zij optreden als interne gesprekspartner richting laboratoria, klanten en ketenpartners.

Van theorie naar realiteit

Recente terugroepacties laten zien dat microbiologische risico’s ook bij moderne kwaliteitssystemen niet volledig zijn uit te sluiten. Internationale voorbeelden, zoals recalls van vlees- en samengestelde producten vanwege E. coli- of Listeria-risico’s, illustreren dat kleine afwijkingen in procesbeheersing grote gevolgen kunnen hebben. Dit benadrukt het belang van goed opgeleide professionals die analyseresultaten kritisch kunnen beoordelen en tijdig kunnen ingrijpen.

HAS green academy als kennispartner

HAS green academy positioneert zich als kennispartner met expertise in levensmiddelentechnologie, microbiologie en voedselveiligheid. Door praktijkgericht onderwijs, laboratoriumfaciliteiten en nauwe aansluiting bij het werkveld ondersteunt HAS organisaties bij het versterken van hun kennisbasis en het ontwikkelen van een lerende kwaliteitscultuur.

Wil je de microbiologische kennis binnen jouw organisatie versterken? Schrijf medewerkers in voor de cursussen Basis of Verdieping Microbiologie van Voedingsmiddelen bij HAS green academy. Nieuwe edities starten in februari en april 2026.

Ook voor maatwerk- en incompanytrajecten denkt HAS graag mee, afgestemd op de strategie en uitdagingen van jouw organisatie.