Teler Lucas Jensema , een van de Eiwitboeren.
NIEUWS | Na vijftig jaar komt de spliterwt weer thuis. Eiwitboeren en Hak werken samen om de Hollandse erwtensoep, nu van buitenlandse spliterwt, weer echt Hollands te maken. De eerste proef verliep goed en deze zomer worden de eerste spliterwten van Nederlandse bodem geoogst. Een definitieve terugkomst vereist samenwerking om de teelt op te schalen.
In 1951 groeiden ruim 35.000 hectare geteelde peulvruchten op Nederlandse bodem; vandaag de dag slechts ongeveer 6.000 hectare. Eiwitboeren en HAK werken samen om de spliterwt, die in de jaren ‘70 naar Noord-Amerika verhuisde, weer terug te halen naar Nederlandse bodem. De spliterwt is een van oudsher oer-Hollandse peulvrucht, die al jaren niet meer in Nederland wordt geteeld.
Nederlandse spliterwt teeltproef
De Eiwitboeren en HAK zijn dit jaar begonnen aan hun eerste gezamenlijke project. Ze zaaiden in maart 2025 een tiental hectare spliterwten op verschillende velden verspreid over Nederland. De Nederlandse erwten gedijen als vanouds, melden de twee. Ze zien het als de eerste stap tot de terugkomst van ‘échte Hollandse’ erwtensoep.
Een van de telers, Lucas Jensema uit Groningen, is tevreden over de proef: “De weersomstandigheden, een droog en warm voorjaar en af en toe een goede bui, hebben ervoor gezorgd dat de gewassen het goed hebben gedaan. Deze erwt heeft geen stikstof nodig en laat ook stikstof achter in de bodem.”
Minder afhankelijk van het buitenland
De Eiwitboeren hebben als missie om de teelt van meer peulvruchten in Nederland te stimuleren en vonden groente- en peulvruchtenfabrikant HAK als partner. Hak doet al jaren proeven met het telen van ‘exotische’ peulvruchten in Nederland. Het terugbrengen van de spliterwt sluit aan bij de ‘Bean Deal’, gesloten in 2023 tussen het ministerie van LVVN en 56 samenwerkingspartners, waaronder HAK. Deze afspraak moet Nederland meer zelfvoorzienend maken als het gaat om de teelt van eiwitrijke gewassen.
Kosten grootste uitdaging
De grootste uitdaging voor het structureel terughalen van de spliterwt naar Nederland zijn de kosten, aldus de samenwerkingspartners. Dat heeft alles te maken met schaal. Volgens Henk Janknegt, voorzitter van Eiwitboeren, is de spliterwt ooit uit Nederland verdwenen doordat de kosten opliepen vanwege de beperkte teeltruimte. In Noord-Amerika is teelt op grote schaal mogelijk.
Janknegt: “Toch denken wij dat het mogelijk is de erwt weer naar Nederland te halen, als we met elkaar de schaal vergroten dan kunnen we daarmee de prijsafstand verminderen. We proberen zoveel mogelijk partijen samen te brengen om de gewenste schaalgrootte te creëren. We roepen dan ook andere marktpartijen die spliterwten verkopen of verwerken op om zich aan te sluiten.”
Nicole Freid, algemeen directeur van HAK: Deze schaalvergroting kunnen we bereiken door onder andere bewustzijn en vraag te creëren bij de Nederlandse consument.”
Over Eiwitboeren
Foodvalley NL bracht begin 2021, samen met Ekoboerderij de Lingehof, Proeflab Wageningen en de Taskforce Korte Keten, de eerste eiwitboeren samen. Dit leidde tot een samenwerking met de NAV en in medio 2022 tot de oprichting van de PO Eiwitboeren van Nederland.
