Het team van Lekker Lupine in het lupineveld op Ekoboerderij de Lingehof.
NIEUWS | Samenwerkende partijen rondom het driejarige OMEGA-project delen tussentijdse inzichten na de zomeroogst van 2024. Het project zoekt oplossingen via mengteeltmethodes voor de knelpunten voor de lokale lupineteelt. Op de Ekoboerderij de Lingehof van initiatiefnemer André Jurrius, kwam op 20 juni 2025 de keten bijeen voor de jaarlijkse B2B community dag.
In januari 2024 ging het driejarige ‘Ontwikkeling Mengteelten voor Eiwitrijke, Glutenvrije Afzetketens’ (OMEGA) project van start. Biodynamisch akkerbouwer en lupineteler André Jurrius van Ekoboerderij de Lingehof is de initiatiefnemer. Het project is een samenwerking tussen Bijzonder Brabants/Lupeel, Lekker Lupine, Keep Food Simple, MFH Pulses en het Louis Bolk Instituut.
Kansen via mengteeltmethodes
Lokaal geteelde lupine, een eiwit- en vezelrijke peulvrucht, kan een duurzaam alternatief zijn voor de sojaboon. De ontwikkeling van lupine in Nederland wordt echter nog geremd door twee knelpunten: de schimmelziekte anthracnose en te hoge gehaltes aan bitterstoffen (alkaloïden).
OMEGA zoekt naar oplossingen en wil kansen bieden voor een glutenvrije afzetketen voor lupine via innovatieve mengteeltmethodes. Mengteelt is een duurzame teeltmethode die biodiversiteit bevordert en onkruid helpt terugdringen. Lupine wordt gecombineerd met haver en met deder (huttentut). Deder is een oliehoudend gewas dat onkruid onderdrukt. Deze combinaties zijn nog niet ontwikkeld voor humane consumptie.
OMEGA-inzichten zomerproef 2024
De resultaten van de eerste OMEGA-zomerproef, gezaaid in april en geoogst in september 2024, hebben al een aantal waardevolle inzichten opgeleverd. Dit maken Keep Food Simple, Lekker Lupine en Louis Bolk Instituut bekend via hun mediakanalen.
In de rassenproef (monoculturen) zijn verschillende nieuwe smalbladige (blauwe) lupinerassen getest, vooral afkomstig van Poolse veredelaars. Deze rassen moeten eerst onder Nederlandse klimaatomstandigheden worden beproefd. Verrassend genoeg presteerden meerdere rassen uitstekend, met opbrengsten tot 3,5 ton per hectare. Deze smalbladige rassen bleken ook sterk resistent tegen anthracnose, die bij witte lupine vaak tot flinke opbrengstverliezen leidt.
Bitterstoffen bepaald door klimaat
Het bittergehalte in bijna alle geoogste smalbladige rassen lag lager dan in het gebruikte zaaizaad. Dit wijst erop dat bitterstofgehaltes niet alleen genetisch bepaald zijn, maar dat klimaatomstandigheden ze ook sterk beïnvloeden. Na weken, spoelen en wecken waren de bitterstoffen sterk verminderd en bleken de schillen na wecken niet taai. Dit noemen de partijen een belangrijk pluspunt voor toepassing in conserven en andere voedingsproducten.
Mengteelt met haver viel tegen
De mengteelt van lupine met naakte haver verliep minder goed dan gehoopt. Vooral de opkomst van haver bleef achter, wat een goede mengteelt bemoeilijkte. De partijen achter OMEGA trekken toch de voorzichtige conclusie dat de toevoeging van haver voor minder antrachnose zorgde. In 2025 onderzoeken de onderzoekende partijen nieuwe combinaties.
Deder en lupine
De eerste pogingen om lupine en deder te combineren, kenden meer hindernissen. Deder bleek kwetsbaar tijdens het wiedeggen, dat juist nodig is om onkruid bij lupine te bestrijden. Ook het verschil in zaadgrootte maakte gelijktijdige oogst lastig, met veel risico op verontreiniging door onkruidzaden. Mogelijk speelt deder wel een rol in onkruidonderdrukking. In de winterteelt van 2025 is dit verder onderzocht. De uitkomsten zijn nog niet bekend.
Samenkomst keten op community dag
Als deel van OMEGA, wordt er met productontwikkelaars gekeken naar productconcepten om de Nederlandse lupine op de Nederlandse Keukentafel te krijgen. Op 20 juni 2025 vond bij Ekoboerderij de Lingehof de jaarlijkse Business to Business Lupine Community Dag plaats en de dag erna voor het brede publiek. Deze bijeenkomst bracht de hele lupine waardeketen samen: van telers, verwerkers, productontwikkelaars, bakkers en cateraars tot onderzoekers en subsidiegevers. Hier werd onder andere ook een glutenvrij recept met lupine en haver gepresenteerd, ontwikkeld in het kader van het OMEGA-project.
De community dag was ook de opening van het Lekker Lupine Lokaal. Dit initiatief van Lekker Lupine moet een plek creëren waar innovatie, educatie en proeverij samenkomen. Het bedrijf presenteerde nieuwe producten waaronder spreads op basis van lupine.
Meer over OMEGA
Het OMEGA-project krijgt financiering van het Europese Innovatieplatform EIP. Het Louis Bolk Instituut (LBI), kennisinstituut voor duurzame landbouw, voeding en gezondheid coördineert het project en levert de wetenschappelijke basis. Keep Food Simple en MFH Pulses dragen bij aan de ontwikkeling en testen prototype producten op basis van de gebruikte gewassen.
Bron: Lekker Lupine
