Huismerk vleesvervangers winnen op voedingswaarde en gezondheid

Vorige maand maakte ProVeg al bekend dat het aandeel vleesvervangers in hun dataset dat voldoet aan de Schijf van Vijf criteria voor vleesvervangers bijna verdrievoudigd is, van 9 procent naar 26 procent. Een diepte-analyse van ProVeg laat nu zien hoe goed met name huismerk vleesvervangers het doen. De voedingswaarde van vleesvervangers is de afgelopen twee jaar flink verbeterd. Bij de criteria die te maken hebben met het risico op leefstijlziekten (zout, suiker en verzadigd vet), voldoet zelfs 35 procent van de vleesvervangers. Van de onderzochte dierlijke referentieproducten voldoet maar 11 procent hieraan. 

Koplopers

Hoewel vleesvervangers over de hele linie vooruit gaan en beter scoren dan vlees, deden sommige merken het beter dan anderen. Met name de supermarkt-huismerken komen goed uit de bus. Het Vemondo Lidl huismerk scoort veruit het beste: 10 van de 11 onderzochte producten (91 procent) voldoet aan alle criteria van de Schijf van Vijf. Lidl wordt op de voet gevolgd door Aldi, Garden Gourmet, Go Vega! (het huismerk van de Superunie supermarkten) en Jumbo. Al deze huismerken scoren gemiddeld beter dan onbewerkt dierlijk vlees. 

Vleesvervangers gezonder dan echt vlees 

Vleesvervangers blijken in veel gevallen een gezondere keuze te zijn dan het vlees dat ze vervangen, zeker waar het om rood en bewerkt vlees gaat. Plantaardige burgers, rulgehakt, gehaktballetjes, nuggets, worst, shoarma en spek scoren gemiddeld beter op de criteria van het Voedingscentrum voor vleesvervangers dan vergelijkbare dierlijke vleesproducten. 

Bij shoarma en nuggets hebben de plantaardige producten een vergelijkbare score met de dierlijke. Alleen bij vers gehakt, kipstukjes, kipfilet en schnitzel scoren de dierlijke vleesproducten gemiddeld iets beter. Ook in deze categorieën zijn echter veel vleesvervangers die voldoen aan alle criteria van de Schijf van Vijf en die dus passen in een gezond voedingspatroon, aldus ProVeg.

Grafiek ProVeg: Score op Schrijf van Vijf critera per onderzocht huismerk (© ProVeg)

Van Haperen: “Voor retailers en de foodservice sector duidt deze ontwikkeling op een strategische kans. Het opnemen van plantaardige alternatieven in het assortiment kan zowel bijdragen aan duurzaamheidsdoelstellingen als inspelen op de groeiende vraag naar gezondere voedingsopties, zonder concessies te doen aan het aanbod van eiwitrijke producten.”

Over het onderzoek

ProVeg vergeleek voor dit onderzoek de voedingswaarde van 129 vleesvervangers uit Nederlandse supermarkten met 54 dierlijke referentieproducten. De onderzochte productcategorieën zijn gehakt, burgers, gehaktballetjes, kipstukjes, kipfilet, schnitzel, nuggets, worst, spek en shoarma. de resultaten zijn ook per productcategorie te bekijken in een grafiek. Groenteburgers, kaasburgers, tofu, tempeh en seitan zijn buiten beschouwing gelaten, omdat hier geen direct dierlijk vlees-equivalent voor is waar ze mee vergeleken kunnen worden. In het onderzoek zijn alle huismerk- en A-merk vleesvervangers meegenomen die in de genoemde productcategorieën vallen en verkrijgbaar zijn bij Albert Heijn, Jumbo, Lidl, Aldi, Plus en Ekoplaza.

ProVeg heeft het Voedingscentrum geconsulteerd bij het uitwerken van de methodologie. Voor de voedingswaarde van de vleesvervangers werd gebruikgemaakt van productinformatie zoals weergegeven op de verpakking, voor de dierlijke referentieproducten van standaardwaarden uit het Nederlands Voedingsstoffenbestand (NEVO). De plantaardige en dierlijke producten zijn beoordeeld op het gehalte verzadigd vet, zout, toegevoegde suiker, eiwit, voedingsvezels en toegevoegd ijzer en vitamine B12. Om vast te stellen of producten in de Schijf van Vijf passen, zijn de criteria voor kant-en-klare vleesvervangers van het Voedingscentrum gehanteerd. Voor de vergelijkbaarheid zijn ook de dierlijke vleesproducten getoetst aan de criteria voor kant-en-klare vleesvervangers.