Aardappelen
NIEUWS | Onderzoekers van RaboResearch lanceren de World Potato Map. Deze kaart met bijbehorende grafieken laat de veranderingen zien van de wereldwijde aardappelmarkt, waargenomen in de laatste vijf jaar (2019-2024). De markt verandert, maar Nederland blijft als pootaardappelen-exporteur op kop. De concurrentie op de wereldwijde aardappelmarkt wordt echter groter.
De Rabobank publiceerde begin september de World Potato Map, een kaart die de veranderingen in de wereldwijde aardappelmarkt in beeld brengt van de afgelopen vijf jaar (2019-2024). RaboResearch-specialisten Cindy van Rijswick en food-agri-deskundige Barend Bekamp lichten de kaart toe.
Verwerkte aardappelmarkt verandert
De wereldwijde aardappelmarkt ondergaat grote veranderingen, vooral in het segment van verwerkte producten. Diepvriesfriet is namelijk toegenomen in populariteit. Dit is niet langer beperkt tot traditionele aardappelproducerende en -consumerende regio’s zoals Noord-Amerika en Noordwest-Europa, maar neemt ook snel toe in het Midden-Oosten en Azië.
Tussen 2019 en 2024 steeg de exportwaarde van bevroren aardappelproducten, zoals diepvriesfriet, van 7,7 miljard dollar naar 13,2 miljard dollar. De internationale handel in diepvriesaardappelproducten is gestegen door marktgroei, hogere prijzen en door een toename van wereldwijde kosten voor het telen en verwerken van aardappelen.
Hoewel België wereldwijd nog steeds de grootste verwerker en exporteur is van bevroren aardappelproducten – met Nederland en Canada als vaste nummers twee en drie – zijn er enkele opvallende verschuivingen zichtbaar. China en India zijn geëvolueerd van netto-importeurs naar netto-exporteurs van diepvriesaardappelproducten.
De aardappelverwerking breidt zich uit in Europa, Noord-Amerika en Azië. Volgens Van Rijswick en Bekamp is het belangrijk dat de vraag naar verwerkte producten voldoende meegroeit met het snel toegenomen aanbod.
Nederland blijft koploper export pootaardappelen
Pootaardappelen vormen een cruciale input voor de aardappelproductie. In vergelijking met de wereldwijde handelsvolumes van diepvriesproducten (9,2 miljard kg) en verse aardappelen (12,2 miljard kg), is de export van pootaardappelen relatief bescheiden met 1,8 miljard kg. De markt wordt bovendien gedomineerd door enkele landen met gespecialiseerde kennis op het gebied van de teelt en export van pootgoed.
De meeste aardappeltelers in de wereld gebruiken lokaal geproduceerde pootaardappelen of hergebruiken een deel van hun eigen oogst voor het volgende teeltseizoen. Net als in de vorige editie van de World Potato Map (2019) is Nederland nog steeds goed voor ongeveer de helft van de wereldwijde export van pootaardappelen. Nederland levert pootaardappelen aan buurlanden in Europa, maar ook aan een breed scala aan bestemmingen in Afrika en het Midden-Oosten, waaronder Algerije, Egypte, Saoedi-Arabië en Marokko.
De prijzen van pootaardappelen stijgen echter. Ook consumptieaardappelen, energie en andere productiemiddelen worden duurder en hebben geleid tot hogere kosten voor de productie, verwerking, opslag en distributie in de hele sector.
Concurrentie neemt toe
Het behouden van de dominante positie wordt echter steeds uitdagender voor Nederland, vanwege klimaatverandering en regelgeving omtrent waterkwaliteit en het gebruik van gewasbescherming. Vooruitkijkend verwachten Van Rijswick en Bekamp dat opkomende spelers hun verwerkingscapaciteit en exportvolumes verder zullen uitbreiden, inspelend op de stijgende vraag in het Midden-Oosten en Azië. De exportgroei vanuit de EU naar Azië en Noord-Amerika zal daarentegen waarschijnlijk stagneren, geremd door zowel toenemende wereldwijde concurrentie als door beperkingen in de aardappelproductie binnen de EU.
Wereldwijde aardappelproductie stagneert
De wereldwijde aardappelproductie in 2024 wordt geschat op 372 miljoen ton. Over de afgelopen tien jaar is er volgens RaboResearch geen duidelijke stijgende of dalende trend zichtbaar in de totale productie. China en India blijven de grootste producenten, goed voor respectievelijk 24 procent en 16 procent van de wereldproductie. Hun groeiende aandeel is vooral te danken aan een toename in aardappelverwerking en aan stijgende opbrengsten per hectare. India heeft bovendien het areaal voor aardappelteelt uitgebreid.
Het aandeel van de Europese Unie, de Verenigde Staten en Oost-Europese landen zoals Oekraïne en Rusland in de wereldproductie is afgenomen. Dit komt voornamelijk door een krimp van het aardappelareaal. Daarnaast is het potentieel voor verdere opbrengstverbetering in zowel de EU als de VS beperkt, aangezien hun huidige opbrengsten al boven het wereldgemiddelde liggen.
Bron: Rabobank
