Het Nederlands-Belgische bedrijf Those Vegan Cowboys staat op het punt de eerste publieke proeverij te organiseren van kaas gemaakt zonder koe.
De technologie achter het product - precisiefermentatie - trekt inmiddels ook de aandacht van de traditionele zuivelindustrie. Precisiefermentatie bouwt voort op fermentatie die al eeuwenlang wordt gebruikt voor wijn, zuurkool en zuurdesembrood. Het verschil is dat micro-organismen zo worden geprogrammeerd dat ze suikers omzetten in een heel specifiek ingrediënt. In dit geval: caseïne, het belangrijkste eiwit in kaas.
Chemisch is het identiek aan dierlijke caseïne, en volgens het bedrijf klopt ook de functionaliteit - een belangrijk verschil met bestaande kaasvervangers.
Functionaliteit
Die functionaliteit is cruciaal. Caseïne bepaalt hoe kaas smelt, rekt en smaakt, eigenschappen die met plantaardige alternatieven tot nu toe moeilijk te evenaren waren. De caseïne kan ook gebruikt worden in chocolade, melkschuim en andere toepassingen. In een proefopstelling in het lab in Gent smelten blokjes chocolade gemaakt met de plantaardige caseïne op dezelfde manier als chocolade met dierlijke caseïne en ook de smaak blijft vrij constant volgens CEO Hille van der Kaa.
Eerste proeverijen in Nederland
Those Vegan Cowboys wil in 2026 een proeverij organiseren in Nederland, waar publieke proeverijen van precisiefermentatieproducten inmiddels zijn toegestaan onder strikte voorwaarden. In België is dat nog niet het geval: daar worden proeverijen van novel foods niet toegestaan. Nederland is daarmee een Europese koploper op dit gebied.
Traditionele kaassector stapt in
Opvallend is de interesse vanuit de gevestigde zuivelindustrie. Westland Kaas, bekend van Old Amsterdam, heeft geïnvesteerd in de technologie. CFO Frank Fischer: “We hebben altijd traditie gecombineerd met technologie. Onze investering in Those Vegan Cowboys weerspiegelt onze inzet voor open innovatie en voedingstechnologieën van de volgende generatie.”
Ook de Duitse kaasproducent Hochland is een samenwerking aangegaan voor de commercialisering van de diervrije caseïne. In totaal werkt het bedrijf met tien industriële partners aan verschillende toepassingen. Voor de financiering haalde Those Vegan Cowboys recent 6,25 miljoen euro op.
Opschaling blijft uitdaging
Toch zijn er ook kanttekeningen. Precisiefermentatie is duur, energie-intensief en technologisch complex. Opschaling is het echte struikelblok. Those Vegan Cowboys claimt tot 95 procent minder uitstoot dan conventionele zuivel, gebaseerd op interne modellen, onafhankelijke, grootschalige levenscyclusanalyses ontbreken nog.
Voor de Amerikaanse markt heeft het bedrijf de voedselveiligheidsstatus GRAS verkregen en mikt het op een marktlancering in 2026. In Europa wacht het bedrijf nog op EU-toelating via de Novel Food-procedure.
Meer weten? Lees ook: 'Precisiefermentatie als oplossing'