NIEUWS | De zogenoemde regenwormtheorie blijkt correct. Regenwormen veroorzaken hogere pfas-gehaltes in hobbyeieren, gelegd door kippen die veel buiten lopen. Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM. De chemische stoffen lijken ook via water, grond en bodembedekkingen in particuliere eieren terecht te komen, weliswaar in mindere mate.
Vorig jaar verscheen een veelbesproken rapport vanuit het RIVM. Particuliere eieren uit heel Nederland bevatten veel Per- en polyfluoralkylstoffen (pfas), meer dan in commerciële eieren. Het eten van deze hobbyeieren wordt sindsdien sterk afgeraden. De 'regenwormtheorie' werd in 2024 al aangeduid als mogelijke verklaring, maar er was alleen lokaal onderzoek naar gedaan. Nieuw onderzoek van het RIVM bevestigt de theorie nu.
Bodemdieren
Kippen die als hobby worden gehouden in tuinen, moestuinen, op dierenweitjes en op zorg- en kinderboerderijen blijken vooral via wormen in de bodem veel pfas binnen te krijgen. Het RIVM detecteerde de meeste pfas in particuliere eieren van kippen die buiten lopen en veel minder in de eieren van kippen die binnen verblijven. Het instituut vond dezelfde soorten pfas in de wormen als in de particuliere eieren.
Het RIVM kan nog niet met zekerheid zeggen in welke mate andere kleine bodemdieren, zoals spinnen, kevertjes en slakken, voor de chemische stoffen in eieren zorgen. Dit moet nog worden onderzocht.
Andere pfas-bronnen
In heel Nederland zitten er kleine beetjes pfas in de bodem. De chemicaliën komen in het milieu terecht doordat fabrieken ze lozen in het water of uitstoten in de lucht. Zo weten we sinds 2023 dat er in de bodem in de omgeving van de Dordtse teflonfabriek Chemours gevaarlijk hoge hoeveelheden van pfas zit.
Het onderzoek wijst er dan ook op dat de stoffen nog via andere bronnen in de omgeving van de kippen in particuliere eieren terechtkomen. Het vond de stoffen soms in water, grond en bodembedekkingen als stro en zaagsel, en in ander materiaal, zoals het hout van het kippenhok en meubels. Deze hoeveelheden zijn wel veel lager dan in wormen en kunnen daarom niet de grote hoeveelheden pfas in particuliere eieren verklaren.
Het RIVM onderzocht verder ook of de hoeveelheid pfas in eieren door het jaar heen verschilde. Dit leek zo, maar de verschillende seizoenen spelen geen rol. Veel kippen leggen in de winter geen of minder eieren. Onderzoekers hadden verwacht dat pfas hierdoor meer zou ophopen in de eerste eieren die ze daarna leggen, maar dat effect was niet te zien. Meer onderzoek naar de oorzaak van de variatie is nodig.
Advies blijft
Het advies om geen eieren van hobbykippen te eten blijft dus bestaan. “Als je pech hebt, kun je met drie eieren net zoveel pfas binnenkrijgen als met een jaar eten en water drinken”, vertelt Joke Herremans van het RIVM aan de NOS. Met name voor kinderen en mensen met een zwakker immuunsysteem kan een hoge inname schadelijk zijn voor de gezondheid.
